After God is Dibia
Igbo Lectures
& Poems
By Friends of Emeagwali
Ichoputaghari Ihe Banyere Umu Igbo Furu Efu
Ozi Nkwado Ndi Igbo nke Ma'zi Chukwurah Filip Emeagwali degara Igbo Cultural
Association of Calgary,
Ndi b'anyi ndeewo nu O!
Obi bu m so an~uli oge Ma'zi Kene Ufondu kpokurum ka m bia
buru onye obia puru iche na emume ncheta Ndi Igbo 2003 na
Iji kwado emume unu, ana m akpoku nwa Igbo obula ka ochee
echichi ma lotakwa ihe iriba ama puru iche Umu Igbo gara mba imilikiti afo gara
aga megasiri ikwado oganiru madu.
Ewerem ubochi Icheta Igbo were lota Ma'zi Jubo Jubogha nke
ana etu "Ja Ja," onye nke atoro na oru nafo iri na abua ma gbagide
mbo we buru Eze Igbo n'Opobo. Ndi ulo ikpe
Iji kwanyere ya ugwu ruru ya, ndi mba
Ozo, ewerem ubochi Icheta Igbo were kene Ma'zi Olaudah
Equiano, nwata ozo dikwa afo iri na abua erepulu n'oru onye nke jiri aka ya
dere si: "Abu m Igbo". Ewerem ukpa ekene bunye Ma'zi Equiano onye nke
mere ka anyi nwee akuko edere
Abu na esota bu abu nke ejiri were kwaa obere nwa anyi
Olaudah furu efu:
"Obu Onye ka anyi na acho? Obu
Onye ka anyi na acho?
Ikwuano ka anyi na acho.
Obu iyi ka ochulu? Biko nya nata.
Obu ugbo ka ojelu? Biko nya nata.
Ikwuano ka anyi na acho."
Ma'zi Ikwuano bu ichie, burukwa
nna-mmuo. Ndi ogu akwukwo dum, iji bobe ya ndu anwu anwu, nyere ya aha otutu:
"Nna akuko banyere ndi ojii."
Ewerem ubochi Ncheta Igbo were kponite mmuo Umu Igbo
nwoke, nwanyi na umuaka ndi Georgia's Sea Islands ndi nke miri rigbadoo oge ha
siri na ugbo oru manye na miri iji gbanari agbam oru. Akuko ndi anakpo n'oyibo
ndi
"Oshimiri butel'anyi, Oshimiri g'ebu anyi laa"
Omume dike nke Umu Igbo, makwa inupu isi ha nupuru banyere
agbam oru madu ewerela onodu anwu-anwu na akuko makwa abu ndi bi na ikpere miri
Ka mmuo Umu Igbo furu Efu soro unu n'akuku n'ije unu,
gbanyere unu izu okwu, makwa dube unu na ochucho amam ihe na ako n'uche unu.
Ma'zi Ikwuano kowara onwe ya sin a ya bu "obia na
obodo oghotaghi" Dika ndi obia na obodo
Ndi ba anyi si na njiko ka, mmadu ka e ji aba.
Igbo Kwenu!
[Chukwurah nwa Emeagwali bu onye onicha. Ma'zi Emmanuel Chinyeaka Okoli
de re nka na asusu Igbo. Udo di ri gi, nwannem.]
IGBO
By OBU
UDEOZO[MSOffice2],
the earth
vanished into a pin-hole;
I am soaked with songs...
My ancestry’s
sharp beauty baptized me
at the forest’s nipple
-
a pilgrim of delicious peace.
Igbo
space-shuttle
and speech
your
civilisation flowers
in
every face of earth
yet your offspring
hide in the toilets
of foreign tongues
your offspring
bury your sharp beauty
with the inferiority of mad English.
mystic damsel
I shiver
in your tabernacle’s splendour
beyond Bill Gates and microchips,
you fathered supercomputer’s Emeagwali
- a vapour in the ocean
of your maltreated genius.
mystery’s powdered face
succumbs to insight
we must rescue
our lone baby from oblivion’s fire
we must re-plant
our fingerprint
against the monologue of English,
resurrection
awaits those
who drink from our roots
not our suicidal love of foreign
gods.
-
by Obu Udeozo.[MSOffice3]
THE 2001 AHỊAJỌKỤ LECTURE
IGBO OR IGBOID:
ASỤSỤ N’AGBỤRỤ NDỊ IGBO
LANGUAGE IN IGBO CIVILIZATION
by
Prof. Emmanuel Nwanolue Emenanjo
B.A. (Hons.) English, Ibadan; Post-graduate Diploma Linguistics: (Ibadan)
M.A. (Linguistics) Ibadan; Ph.D (Linguistics)
Ibadan
EKELE
Igbo mma mma nụ
Ekelee m
Abịa mma mma nụ
Ekelee m
Anambara
Mmma mma nụ
Ekelee m
Delta mma mma nụ
Ekelee m
Ebonyi mma mma nụ
Ekelee m
Enuugwu mma mma nụ
Ekelee m
Imo mma mma nụ
Ekelee m
Rivas mma mma nụ
Ekelee m
Naịjirịa mma mma nụ
Ekelee m
Igbo bụ Igbo mma mma nụ
Ekelee m unụ
Kwezuonụ
OKWU MMALITE
I meela, Chineke, I meela
I meela, Chineke, I meela o
Imeela, Chineke, Imeela
Onyeaweanyi nara (ekele) I meela
(otito)
(onyinye)
CHAKPII wọọọ
CHAKPII wọọọ
CHAKPII wọọọ
Nkịta nyara àkpà
Nsị àgwụ n'ọhịa
Ọhịa ogwū mara ọkụkọ A naghị epio yà epiọ
Òke bàa na mkpọ Àzụ gwụ na mkpọ
Dinta buru egbé Anụ àgwụ n'ọhịa
Isi akwu daa n’àlà Nwaànyị arịa ya elu
Agụ bàa n'ọhịa Mgbada achịri ume n'aka
Mmiri riri nwa awọ À naghị egwū ya ègwù
Ahịajọkụ agbaala afo iri abụo na abụo. Ọ mụtala umu iri na isii, na
ederede iri na isii. Ozugbo ha, n'asụsụ Bekee. Na ndị ochie dike ndị a, na ndị diji ndị a, na ndị ọkà okwu na otụ ilolo ndị a, ọ dịbeghị nke ọ bula n'ime ha nwere ụdi nsogbu mụ onwe m nwere n'asụsụ m ga-eji akpụpụta echemeche m ma ọ bụ kwupụta mbunoobi m Ihe kpatara
nke a bụ na na 'Citation on The Ahịajọkụ Lectures' ekwuru ya n'akpughị mmiri n'onụ na:
Each lecturer is to choose his or her Language of
delivery bearing in mind that the audience understands both Igbo and English.
Ụmụnne m na ụmụnna m, unu anụla ya nụ. Ọ bu ihe a ka Igolo. Gius
Nkemjika Anọka, Ode Nguru, na ndị komiti ya chepụtara ma kwuo n'afo 1o7o mgbe ha naewube Ahịajọkụ. Ndi niile maara ihe e jiri mara m na ihe mere m jiri bụrụ ihe m bụ, maara na anọ m na nsogbu. Ezigbo nsogbu
o. N'ezie, adi m ka onye chi ya na ogo ya rịorọ olụ, n'ọnọdụ a m hụrụ onwe m n'asụsụ m ga-eji. Chi m n'ebe a bụ asụsụ Igbo; Ọgo m abụrụ asụsụ Bekee. N'ezie, ọ na-adị m ka na ụfọdụ - ikekwe - otụtụ ndị bịara Ahịajọkụ n'afo a, bịara ihụ etu nwoke ga-esi anabata
aka mgba asụsụ cheere ya. Ma a kpọrọ ya Ahịajọkụ ma ọ bụ Ufiejọku o, ma ọ bụ Njọkụ ma ọ bụ Njọkụji, ma ọ bụ Ajamaaja, - ha niile bụ otu ihe ma bụrụkwa okwu ọkpụ Igbo. Ahịajọkụ bụ mmemme. Ọ bụkwa evueme ndị Igbo. Otụtụ ndị bịara mmemme a, n'ebe a, n'afo a, bụ ndị Igbo. Nga a anyi guzọrọ ugbuaaka a bụ ala Owere Nchi Ise, n'ala Igbo. Ebe ihe ndị a niile dizi etu a, ọ bụ gini gbochiri anyi iji asụsụ Igbo gawa n'ihu? Nga olee ka mba ọ bụla si akpata nkụ ha ji esi ihe? Kedụ ebe mba ọ bula si enweta mmiri ha na-anụ? Ọ bụ na mba ndị ọzọ? Olee ebe e si agbata mmiri e ji esi ụgụ? Eche m na ọ bụ mmiri ụgụ gba(pụ)